Rzecznik Finansowy: nowy urząd, stare problemy?

,

Zdjęcie artykułu Rzecznik Finansowy: nowy urząd, stare problemy?
Śledzący zmiany w polskim sektorze kapitałowym z pewnością zetknęli się z nazwą „rzecznik finansowy”. Kolejna instytucja wydmuszka? I tak, i nie. Powołanie nowego stanowiska wynika tak naprawdę z przekształcenia dotychczasowej funkcji Rzecznika Ubezpieczonych. W myśl nowych przepisów zakres jego kompetencji ma być znacznie większy - tak jak zasób instrumentów nadzoru nad podmiotami rynku finansowego.

Nowy urzędnik niwelować ma dotychczasową lukę w prawie. W myśl nowych przepisów do Rzecznika Finansowego możemy się zwrócić nie tylko w kwestii rozstrzygnięcia sporów z zakładem ubezpieczeń. Przede wszystkim będzie on bronił interesów osób fizycznych – klientów indywidualnych w ich sporach reklamacyjnych z wszelakimi instytucjami finansowymi. Rozpatrywać ma skargi i wnioski zainteresowanych stron. Brać udział w postępowaniu mediacyjnym. I karać! Wedle zapowiedzi rządu wachlarz możliwości nie należy wyłącznie do symbolicznych aktów władzy. Kary mają być dotkliwe i przynosić zamierzony skutek. Czy tak będzie? Czas pokaże.

Opinie ekspertów są bardzo zróżnicowane. Z całą pewnością w polskim sektorze finansowym brakowało tego typu instytucji odwoławczej. Z drugiej strony trudno oprzeć się wrażeniu, że wprowadzenie nowego instrumentu nadzoru jest bardziej pokłosiem kolejno wybuchających afer (Amber Gold, upadłość SKOK-ów) niż wynika z rzeczywistej chęci zmiany. Widać to choćby w sposobie finansowania nowego urzędu. Nie obciąża on kieszeni podatników. Kosztem funkcjonowania urzędu Rzecznika Finansowego zostaną obciążone te instytucje, na które składane będą skargi.

Ustawa wskazuje

Rzecznika powoływać na stanowisko będzie sam minister finansów. Czas pełnienia tej funkcji wynosi 4 lata, przy wykluczeniu więcej niż dwóch następujących po sobie kadencji. Kto może nim zostać? Zakres możliwych kandydatów jest zawężany do grona osób legitymujących się polskim obywatelstwem oraz posiadających dyplom ukończenia studiów wyższych.  Ponadto potencjalny kandydat winien być osobą „wyróżniająca się wiedzą i doświadczeniem w zakresie funkcjonowania rynku finansowego i regulacji prawnych tworzących jego otoczenie”. Co przekreśla szanse na angaż? Członkowsko w partii politycznej oraz posiadanie pakietu akcji, tudzież zasiadanie we władzach jakiegokolwiek podmiotu rynku finansowego.

Kto debiutuje w nowej roli?

Piastująca do tej pory funkcje Rzecznika Ubezpieczonych Aleksandra Wiktorow pozostaje na służbie. Wyposażona w nowe instrumenty oraz uprawnienia jako Rzecznik Finansowy otaczać ma troskliwą opieką konsumentów w nierównej walce z nieuczciwym instytucjami finansowymi. Drżyjcie banki, parabanki, pożyczkodawcy, ubezpieczyciele!

Po pierwsze, chronić

Do zadań Rzecznika Finansowego należeć ma przede wszystkim ochrona praw konsumenta, ale nie tylko. W grę wchodzi również działanie informacyjno-edukacyjne, zakładające odpowiednie pouczanie konsumentów o przysługujących im prawach. Ma on też sprawować pieczę nad całym sektorem finansowym, opiniować projekty aktów prawnych dotyczących funkcjonowania instytucji poruszających się w sektorze finansowym, a nawet (na ręce odpowiednich organów) składać wnioski rozpoczynające procedurę ustawodawczą.

A Kowalski? W relacji np. z bankiem ma prawo do reklamacji (np. zapisów umowy kredytu hipotecznego), do której ten jest zobowiązany się ustosunkować w ciągu 30 dni. Zastrzeżenie co do sposobu rozpatrzenia tejże reklamacji (lub jego braku) Kowalski może wnieść do Rzecznika Finansowego. Jednym z narzędzi interwencji jest tu zainicjowanie procesu mediacyjnego. W takim procesie aktywną rolę odgrywać ma właśnie Rzecznik, a strona, na którą składana jest skarga – podmiot rynku finansowego – jest prawnie zobowiązany do wzięcia udziału w postępowaniu. W sytuacjach, gdy zawiedzie proces mediacyjny, Rzecznik Finansowy ma kompetencje, by w imieniu klienta nieuczciwej instytucji założyć sądowy pozew.

Słowa kluczowe

Rzecznik Finansowy - nowy urząd dla klientów, zadania urzędu Rzecznika Finansowego, powołano Rczecznika Finansowego, ochrona praw konsumenta, ochrona praw osób kupujących mieszkania