Społeczna Agencja Najmu - jakie będą jej zadania?

,

Zdjęcie artykułu Społeczna Agencja Najmu - jakie będą jej zadania?
5,5 mln Polaków żyje bez dostępu do kanalizacji czy bieżącej wody. Społeczna Agencja Najmu ma poprawić warunki mieszkaniowe w Polsce, chroniąc jednocześnie prawa najemcy, jak i właściciela lokalu.

Po serii projektów mających na celu pomoc w zakupie własnego mieszkania, przyszła pora na pobudzenie rynku najmu. Najem ma stać się godną rozważenia alternatywą dla osób w potrzebie mieszkaniowej. Czy Społeczna Agencja Najmu będzie lepszym rozwiązaniem niż „Mieszkanie Plus”? Z pewnością innym, angażującym jednocześnie właścicieli mieszkań, jak i samorządy. Program jest z powodzeniem stosowany m.in. w Belgii oraz Niemczech.

SAN, czyli…

Program „Mieszkanie Plus” dedykowany będzie rodzinom i obywatelom, którzy nie mogą sobie pozwolić na zakup mieszkania czy zaciągnięcie kredytu hipotecznego lub wynajem lokalu na rynku komercyjnym, którym jednak nie przysługują mieszkania komunalne. Społeczna Agencja Najmu miałyby stanowić uzupełnienie tych założeń. SAN oprze się na prowadzonym przez lokalne samorządy lub zarejestrowane organizacje pozarządowe pośrednictwie najmu. Mieszkania będą wynajmowane od właścicieli prywatnych oraz udostępniane osobom w potrzebie mieszkaniowej. Co prawda, podstawową ideą programu jest atrakcyjna, niższa niż rynkowa cena wynajmu lokali (nieoficjalnie mówi się o 20-30 proc.), jednak właściciele nie musieliby się martwić o znalezienie najemcy, kruczki prawne czy formalności, które to na swoje barki wzięłaby SAN. Mieszkanie byłoby wynajmowane długoterminowo i z gwarancją spłat czynszu.

Idea Społecznej Agencji Najmu zakłada udostępnianie nieruchomości osobom o niskich dochodach, które mają problem z wynajęciem mieszkania na wolnym rynku. Będą one mogły liczyć na wsparcie SAN dostosowane do ich sytuacji – w zamian za utrzymanie mieszkania w dobrym stanie oraz regularne opłacanie czynszu. Dla najemcy oznaczałoby to też m.in. bezpieczeństwo i stabilizację – ceny czynszu nie mogłyby wzrosnąć z dnia na dzień. Ponadto w programie udostępniane byłyby jedynie mieszkania o danym, nie za niskim standardzie.

Na razie program pilotażowy

Choć pomysł narodził się przeszło rok temu, dopiero teraz nabiera realnych kształtów. W maju poparła go senacka komisja infrastruktury, która zarekomendowała wdrożenie pilotażu w czterech polskich miastach: Warszawie, Łodzi, Gdańsku i Poznaniu. Konsorcjum badawcze odpowiadające za projekt (wnioskodawcą oraz liderem projektu jest Fundacja Habitat for Humanity Poland, natomiast partnerami naukowymi wydział prawa i administracji Uniwersytetu Śląskiego oraz Instytut Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego) pracuje nad przeprowadzeniem studium wykonalności w tych lokalizacjach.

Po co nam SAN?

Według danych Fundacji w budynkach o złym stanie technicznym, bez dostępu do kanalizacji, bieżącej wody aktualnie może mieszkać nawet 5,5 mln obywateli. To problem Polaków przede wszystkim o niskich i średnich zarobkach. Społeczna Agencja Najmu byłaby więc narzędziem przeznaczonym do walki z bezdomnością oraz wykluczeniem mieszkaniowym.

Jednocześnie SAN miałaby wpłynąć na większą dostępność nieruchomości na rynku wynajmu. Mimo, iż według danych Eurostatu w latach 2009-2014 liczba najemców wzrosła aż o 95 proc., nadal pozostajemy daleko w tyle za Szwecją czy Niemcami. Mieszkania wynajmuje obecnie jedynie 1,6 mln Polaków.

Rynek wynajmu nieruchomości jest w Polsce zaskakująco mało rozwinięty. Zaskakująco mało rozwinięty, jak na społeczeństwo, którego nie stać na zakup mieszkania oraz w sytuacji, gdy w większości przypadków wiąże się to z długoletnim zadłużeniem. W odróżnieniu od państw Europy Zachodniej znacznie wyżej cenimy to, co nasze, własnościowe niż to, co – teoretycznie - tylko użytkowane. Miejmy nadzieję, że takie inicjatywy jak Społeczna Agencja Najmu wpłyną na dynamiczne zmiany zarówno, jeśli chodzi o rynek nieruchomości, jak i naszą mentalność.

Słowa kluczowe

Społeczna Agencja Najmu, mieszkania wynajmuje obecnie jedynie 1,6 mln Polaków, rynkowacena wynajmu lokali, wynajem mieszkań w Polsce, polski rynek najmu, najem mieszkań w największych metropoliach, problem Polaków przede wszystkim o niskich i średnich zarobkach.